O wierzbach

1

Łęgi Rogalińskie są częścią historycznego majątku ziemskiego Rogalin, w 1766 r. kupionego przez rodzinę Raczyńskich. Ich krajobraz – nadwarciańskich łąk i pastwisk porośniętych dębami, wierzbami, wiązami i topolami – pospolity dla całej okolicy jeszcze na początku XIX w., przetrwał do naszych czasów w zasadzie wyłącznie w Rogalinie dzięki celowemu postępowaniu wielu pokoleń tej rodziny. Jest ono od 1993 r. kontynuowane przez Fundację Raczyńskich i należącą do niej spółkę “Majątek Rogalin” Sp. z o.o. – posiadacza gospodarstwa. Te działania spotykają się z uznaniem i wsparciem fachowców. Są przy tym na tyle dyskretne, że wielu osobom niezorientowanym krajobraz Łęgów Rogalińskich zdaje się być “dzikim”.

Krajobraz ten jest krajobrazem kulturalnym, ukształtowanym przez człowieka i istniejącym tylko dzięki jego stałemu, wręcz codziennemu utrzymaniu. Przede wszystkim decydujące jest tradycyjne, rolnicze wykorzystanie terenu i to głównie poprzez wypas zwierząt (konkretnie owiec), który utrzymuje żyzność siedliska i jego bioróżnorodność. Powstrzymuje jednocześnie naturalną sukcesję roślin, w tym ekspansywnych gatunków obcych jak np. klon jesionolistny. W ostatnich latach innym ważnym sposobem ochrony krajobrazu jest otaczanie dorodnych drzew siatką metalową, stosowane przeciwko ich zgryzaniu przez bobry.

Do utrzymania tradycyjnego krajobrazu majątku Rogalin zaliczyć trzeba sadzenie drzew, w tym także na Łęgach Rogalińskich, gdzie naturalne odtworzenie budujących ten krajobraz dębów, wierzb i wiązów jest niedostateczne. Jednym z takich przedsięwzięć jest zrealizowane niedawno liniowe nasadzenie wierzb przy zachodniej granicy majątku. Nawiązuje ono do rosnących w bezpośredniej bliskości starych wierzb i do sposobu zaznaczania od setek lat w krajobrazie majątku końca pól i łąk gospodarstwa za pomocą posadzonych drzew. Zastosowana metoda żywokołów daje rękojmię skuteczności nasadzenia.

Podejmowane działania należy odnosić do całego, liczącego ok. 200 ha kompleksu Łęgów Rogalińskich, a nie do jednego spośród prawie 1500 okazałych dębów. Każdy fachowiec – rolnik, ogrodnik, architekt krajobrazu – działa z myślą o efekcie, jaki jego działanie przyniesie za co najmniej kilka lub kilkanaście lat. Obraz świeżo posadzonych żywokołów jest nowy w otoczeniu, lecz już za kilka miesięcy będzie zupełnie inny. Zaś za kilka lat jego nowość zatrze się w ogóle i nie będzie odczuwany jako obcy. Łęgi Rogalińskie należy traktować w kategoriach długiego trwania, a nie migawki i ujęcia obiektywem wciąż tego samego motywu. Nasze postępowanie jest nastawione na przyszłość.

Gdyby nie wulgarny język niektórych wypowiedzi i przebijający czasami przez nie brak elementarnej orientacji w terenie i w sprawach praktyki kształtowania krajobrazu parkowego, należałoby się cieszyć, że czynna ochrona krajobrazu wzbudza zainteresowanie. Znani są nam fotografowie, którzy od wielu lat pieszo przemierzają całe nadwarciańskie łęgi, niejednokrotnie przesyłając nam swoje prace. Są to ludzie znający wielkość i różnorodność obszaru, na którym znajduje się prawie 1500 wiekowych dębów, dużo bardziej okazałych i majestatycznych aniżeli wspominany “orzeł” na łąkach pod Rogalinkiem. Nie można sprowadzać Łęgów Rogalińskich do jego niewielkiego wycinka.

Niestety martwi fakt, że często niegrzeczne i obraźliwe w swym stylu i treści komentarze pod naszym facebook’owym postem, pochodzą od ludzi nieposiadających odpowiedniej wiedzy merytorycznej by takowe umieszczać. Kategoryczne sądy wydawane bez znajomości rzeczy nie są polem do dyskusji i edukacji. Po latach 1945-1993, kiedy istniał PGR, jako powiernicy Fundacji Raczyńskich jesteśmy gospodarzami na tym terenie, czerpiąc z wiedzy i doświadczenia poprzedników. Dbamy o niego i chronimy przed niszczycielskim działaniem człowieka. Nie pozwolimy, by grupa niezorientowanych w całym długoletnim planie zagospodarowania tych terenów ludzi obrażała nas i zapowiadała czyny karalne, grożąc dewastacją nasadzeń.

Oczywiście żadne ogrodzenie terenu nie jest przewidziane, a poza konsekwencją bieżących przepisów sanitarnych wstęp na Łęgi Rogalińskie jest wolny. Natomiast wjazd pojazdami silnikowymi jest zabroniony.